پرش به محتوای اصلی
خدمات حقوقی

ارث، انحصار وراثت و تقسیم ماترک

گواهی انحصار وراثت، تقسیم ترکه، وصیت و اختلاف وراث؛ با تمرکز بر مستندسازی دقیق سهم‌ها.

پرونده‌های ارث معمولاً در بدترین زمان ممکن آغاز می‌شوند: خانواده در سوگ است و هم‌زمان باید دربارۀ حساب بانکی، ملک و سهم هر وارث تصمیم بگیرد. تصمیم‌هایی که در این شرایط و بدون اطلاعات گرفته شود، سال‌ها بعد به اختلاف تبدیل می‌شود.

این دفتر کار را از روشن کردن دو چیز شروع می‌کند: وراث قانونی چه کسانی هستند و ماترک دقیقاً شامل چه اموالی است. سپس مسیر تقسیم یا توافق، با در نظر گرفتن وصیت و حقوق همۀ وراث، مشخص می‌شود.

گواهی انحصار وراثت

گواهی انحصار وراثت بر پایۀ مادۀ ۳۶۰ قانون امور حسبی و پس از رسیدگی در شورای حل اختلاف محل آخرین اقامتگاه متوفی صادر می‌شود. این گواهی وراث و سهم آن‌ها را تثبیت می‌کند و مبنای آزادسازی سپرده، انتقال ملک و خودرو و پیگیری مالیات بر ارث است.

بیشترین تأخیر در این پرونده‌ها از استشهادیه و شهود می‌آید؛ فرمی که بدون اطلاع واقعی شهود یا با امضای خارج از دفترخانه تنظیم شود، پرونده را هفته‌ها عقب می‌اندازد.

  • تنظیم درخواست و پیگیری تا صدور گواهی
  • بررسی مدارک سجلی، وصیت‌نامه و استشهادیه پیش از تشکیل پرونده
  • پیگیری استعلام‌ها و رفع نقص پرونده

تقسیم ترکه و ماترک مشترک

پس از صدور گواهی، اموال باید میان وراث تقسیم شود. در بسیاری از خانواده‌ها توافق بر تقسیم ممکن است و با تنظیم یک سند روشن پایان می‌یابد؛ در مواردی که توافق ممکن نیست، دعوای تقسیم ترکه یا فروش مال مشترک مطرح می‌شود.

ملک مشاع، خودرو، سهام و حساب‌های بانکی هر یک تشریفات جداگانه دارند. ترتیب کارها اهمیت دارد، چون یک انتقال نادرست می‌تواند مسیر تقسیم بقیۀ اموال را پیچیده کند.

وصیت و اختلاف میان وراث

وصیت تا یک‌سوم ماترک نافذ است و باید پیش از تقسیم بررسی شود. اختلاف دربارۀ اصالت وصیت، وصیت به نفع وارث یا وصیت بیش از یک‌سوم، از موضوع‌های رایج این پرونده‌هاست.

اگر یکی از وراث سهم خود را پنهان کند یا اموالی از ماترک خارج شود، مسیر حقوقی جداگانه‌ای لازم می‌شود که هرچه زودتر آغاز شود، شانس بازگرداندن اموال بیشتر است.

پرسش‌های متداول دربارۀ ارث، انحصار وراثت و تقسیم ماترک

برای درخواست گواهی انحصار وراثت چه مدارکی لازم است؟

گواهی فوت رسمی، شناسنامه و کارت ملی متوفی و وراث، سند نکاح دائم در صورت وجود همسر، وصیت‌نامه و استشهادیه محضری با امضای شهود مطلع. شورا بسته به پرونده ممکن است مدرک بیشتری بخواهد.

آیا همۀ وراث باید درخواست را امضا کنند؟

نه؛ هر وارث یا ذی‌نفع می‌تواند درخواست بدهد. با این حال، اطلاعات سایر وراث در استشهادیه و جلسۀ رسیدگی بررسی می‌شود و اختلاف میان آن‌ها می‌تواند پرونده را به مرحلۀ دادرسی بکشاند.

وصیت چه تأثیری بر سهم‌الارث دارد؟

وصیت تا یک‌سوم ماترک نافذ است و پیش از تقسیم باید بررسی شود. وصیت بیش از یک‌سوم، بدون تنفیذ وراث، در بخش مازاد قابل اجرا نیست.

آخرین به‌روزرسانی این صفحه: این محتوا جنبۀ اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین مشاورۀ حقوقی دربارۀ پروندۀ مشخص نیست.